|
لیبراسیون گفتگوئی با جامعه شناس و فیلسوف فرانسوی ادگار مورن (Edgar Morin) انجام داده در خصوص اصطلاح "سیاست تمدن" که او از دهه هشتاد در نوشته هایش به کار گرفته است. چالب اینکه سارکوزی رییس جمهور فرانسه در موارد متعددی از او و این اصطلاح نام می برد. اما این گفتگو:
"سیاست تمدن" چیست؟
 ادگار مورن در پاسخ می گوید که من خواسته ام با اصطلاح "سیاست تمدن" توضیح دهم که تمدن اروپائی برخی جنبه های مثبت مثل دموکراسی، حقوق بشر، فردگرایی و پیشرفت علمی و فنی به بار آورده، اما جنبه های منفی بسیار پر اهمیتی نیز به همراه داشته است.
از جمله آن که فردگرایی که برای هر کس مسئولیت های فردی می آورد همراه است با ویران شدن همبستگی های انسانی. مثلاً در قدیم در شهر های بزرگ وقتی کسی در کوچه ای به زمین می افتاد دیگران به یاری وی می شتافتند اما مردم حالا می گویند این کار پلیس یا ماًموران امداد است. نوعی تنزل و انحطاط مسئولیت بوجود آمده است.
افراد در بخش های کوچک تخصص خود محصور شده اند و دیگر بصیرت دیدن کل سیستم را ندارند و بدینسان مسئولیت عمومی را از خود سلب کرده اند. آسایش مادی هم همراه شده است با نارضایتی های روانی و اخلاقی. انحطاط محیط زیست که شهر ها و زندگی مان را آلوده می کند نیزنتیجۀ گسترش تکنولوژی است. پس می بایست مسیرتمدن را عوض کنیم و از تمدن کمی به تمدن کیفی گذر کنیم یعنی به سمت بهترین ها برویم نه بیشترین ها."
ادگار مورن در پاسخ به این پرسش که "گویا شما در سال دو هزار و هفت راه حل های مشخصی را پیشنهاد کرده اید" می گوید : "من پیشنهاد کرده ام که خانه های همبستگی برای خدمات شهری و همبستگی شهروندان ایجاد شود ، پیشنهاد کرده ام که پارکینگ های بزرگ در کنار شهر پاریس ساخته شود تا مردم خودروهای خود را درآانجا پارک کنند و بدون ماشین وارد شهر شوند.
من نیز پیشنهاد کاهش روش های بوروکراتیک در ادارۀ کشوررا داده ام تا بتوان میان شهروندان و مسئولان روابط افقی بر قرار کرد.
لیبراسیون از ادگار مورن می پرسد که گویا شما بامداد دوشنبه با سرکوزی دیدار داشته اید و او در کنفرانس مطبوعاتیش گفت که شما 75 در صد تصمیمات وی را مثبت ارزیابی می کنید. اما ادگار مورن در پاسخ می گوید " این طور نبوده، من دو اختلاف بسیار مهم با سرکوزی دارم یکی آن که وی در سیاست خارجی با جورج بوش همراه شده و دیگر آن که در داخل سیاستی غیر انسانی علیه مهاجران در پیش گرفته است.
در مورد بقیه قضایا، مسائل با یک حاشیه ناروشن همراهند و می توانند تغییر کنند چه کسی فکر می کرد ژنرال دوگل مرد صلح با الجزایر شود و یا خوان کارلوس نه دست نشاندۀ فرانکو بلکه بر قرار کنندۀ دموکراسی در اسپانیا باشد. منبع: http://www.rfi.fr
درباره ادگار مورن
جامع ترین اثر انتقادی در مورد صنایع فرهنگی و فرهنگ توده متعلق به مورن جامعه شناس و فیلسوف فرانسوی است.وی در سال 1962 ، کتابی به نام روح زمان یا زمان زدگی انتشار داد.به عقیده وی ، دنیا در پایان قرن 19 ، به پایان نخستین استعمار یعنی استعمار مادی و جغرافیایی رسید و در قرن 20 شاهد استعمار اندیشه انسانی است.او پس از معرفی استعمار نو و مشخصات تکنولوژیکی و بوروکراتیک و سرمایه داری آن ، عوارض خاص فرهنگ توده را بررسی می کند.
وی معتقد است که کالاهای فرهنگی عرضه شده از سوی صنایع فرهنگی جدید در واقع فرهنگ مبتذل و سطحی است که در اختیار مشتریان انبوه قرار می گیرد و ضرورتهای بازار ، ابتکار هنری را از بین برده است.ادگار مورن در این باره ستاره پرستی را مثال می زند که تقلید افراد خصوصا جوانان را از ستاره های هنری و ورزشی خصوصا سینما آنان را با دو اصل معروف روان شناسی همانند جویی و همزاد پنداری و فرافکنی روبرو می کند.او در نهایت نتیجه می گیرد که نظام موجود جوامع غربی با استفاده از آثار تخدیری و غیر سیاسی کردن و زمان زده کردن بیشتر افراد دوام خود را استوارتر کرده است.
ادگار مورن معتقد است که به جای نویسنده در مطبوعات و رسانه های جدید نویسا داریم .چنین فرهنگی که عمدتا از رسانه ها تراوش می شود مبتنی بر ستاره پرستی و شخصیت سازی است تا با تولیدی ظاهری و خود فراموشی جامعه افراد را در ارضای دو نیاز تقویت شده یاری می دهد: نیاز به همانند جویی و نیاز به فرافکنی.
زمان زدگی از نظر مورن در چنین جامعه ای به معنای غیر اساسی شدن جامعه تحت تاثیر آثار فرهنگ توده است.
|
