چکیده:

نظرسنجی الکترونیک نوعی روش گرد آوری  اطلاعات است که با استفاده از ابزارهای الکترونیک، امکان مشارکت گسترده تری ازپاسخگویان را فراهم می آورد وبا به حداقل رساندن محدودیت های زمانی و مکانی اطلاعات را به شکل لحظه ای ثبت و جمع آوری می کند. این نظرسنجی ها می تواند از طریق تلفن گویا، اینترانت، اینترنت و پیامک تلفن همراه (SMS)، کیوسک های نظرسنجی و... صورت پذیرد.

خاستگاه اصلی این نوع نظرسنجی ها  کشورهای پیشرفته است که استفاده از آن در کشورهای در حال توسعه از ویژگی های خاصی  برخوردار است. به عبارتی دیگر، نظرسنجی های الکترونیک علاوه بر مزایایی که دارد، در جوامع در حال توسعه موانع و معایبی نیز دارند که ممکن است در اعتبار پاسخ های تحقیق اثرگذار بوده و نتایج آن با نظرسنجی های به شیوه حضوری متفاوت باشد.

نظرسنجی الکتورنیک به دلایل مختلفی همچون سرعت، دقت در پردازش، فراگیری جامعه مورد پژوهش و کاهش هزینه ها از اقبال زیادی برخوردار شده است و در مقابل ناکارآمدی هایی چون عدم تعمیم پذیری اطلاعات و یافته ها اعتبار اینگونه نظرسنجی ها را به ویژه در جامعه پژوهشی بزرگ به ایرادات اساسی دچار می کند.

از مهمترین مشکلات مربوط به این پژوهش ها دستیابی به یک نمونه مناسب از جامعه مورد پژوهش، پایین بودن گستره جغرافیایی و سواد پایین رایانه ای را می توان نام برد. همچنین وجود نداشتن تضمین امنیتی، در مرحله تکمیل پرسشنامه و جمع آوری داده ها و مشخصات پاسخگویان از مشکلات دیگرنظرسنجی الکترونیک است.

همچنین ضریب پاسخگویی در کشورهای جهان سوم تابعی از سواد، آزادی های اجتماعی و سیاسی و همچنین نوع موضوعات مورد بررسی است.

در این مقاله ضمن بررسی  و شناسایی این محدودیت ها، راهکارهایی در جهت مشخص تر شدن قابلیت ها و برطرف شدن نقاط ضعف این روش جدید در کشورهای در حال توسعه مطرح می شود.