|
" امپرياليسم سايبر" موضوع كنفرانس پنجشنبه هفته گذشته من بود در كلاس "ارتباطات سياسي" آقاي دكتر رستمي. قرار بود متني را كه به صورت پاورپوينت در كلاس ارايه كرده بودم را در وبلاگم قرار دهم تا دوستاني كه تمايل دارند ذخيره كنند يا پرينت بگيرند.
امپرياليسم سايبر
حسين امامي
مطالب مورد بحث
· تعريف امپرياليسم
· امپرياليسم خبري
· امپرياليسم ارتباطي(رسانه اي)
· امپرياليسم فرهنگي
· امپرياليسم سايبر Cyber Imperialism
· ابزارهاي نوين رسانه اي
· مطالعات موردي
· حاكميت اينترنت و چگونگي اداره آن
· نتيجه گيري
امپرياليسم چيست؟
«امپريال» IMPERIAL :
امپراتوري، شاهنشاهي و پادشاهي
امپرياليسم:
- سلطنتطلبي
- سلطهجويي انحصاري
- تداعي کننده سلطه، قدرت و اعمال زور
انواع امپرياليسم در مباحث ارتباطي
1. امپرياليسم خبري
2. امپرياليسم ارتباطي (رسانه اي)
3. امپرياليسم فرهنگي
4. امپرياليسم سايبر
امپرياليسم خبري
تعريف:
سلطهجويي انحصاري در شريانهاي خبررساني جهان
بطور تخصصي بر روي: حجم، نوع، محتوا، كيفيت، كميت، زمان و مكان يك خبر كار ميكند.
امپرياليسم ارتباطي(رسانه اي) تكنولوژي هاي جديد ارتباطي، با قدرت پوشش دهي زيادشان موجب گسترش سيطره خود بر سراسر جهان شدند که نوع جديدي از امپرياليسم شكل گرفت كه به آن امپرياليسم ارتباطي(رسانه اي) مي گويند.
امپرياليسم ارتباطي (رسانه اي)
شبكه اي از رسانههاي مكتوب و غيرمكتوب همچون مجلات، شركتهاي تبليغاتي و چاپ و نشر، شبكههاي راديويي و تلويزيوني و مطبوعات را به صورت زنجيره اي داريم كه تحت سيطره يك فرد يا يك ايدئولوژي خاص اداره ميشود و كاركرد آن علاوه بر بيرون راندن رقبا، اثرگذاري بر مخاطبان جهاني و القاي آرا و نظرات خاص است.
كشورهاي سلطه گر با در دست داشتن تكنولوژي هاي نوين ارتباطي صاحب قدرت غيرقابل تصور جهاني هستند.
اين قدرت هاي مرموز مي توانند روند رويدادها را تسريع و حتي وارونه و تحريف نمايند و اذهان عمومي جهان را به نفع خود بسيج كنند
امپرياليسم فرهنگي
اين نظريه عکس العملي بود در برابر نظرياتي در دهه 50 و 60 در مورد نقش رسانه ها در توسعه ملي
هربرت شيلر : واژه امپرياليسم فرهنگي، نشان دهنده نوعي نفوذ اجتماعي است كه از طريق آن كشوري، تصورات، ارزشها، معلومات و هنجارهاي رفتاري و نيز روشهاي زندگي خود را به كشورهاي ديگر تحميل ميكند.
در اين مسير، شرايطي پديد ميآيند كه شكلهاي فريبندهتر و پنهانتر هجوم فرهنگ سلطهجو را برتري ميبخشد و ملي كردن سبكها و الگوها، كه محور اصلي توليدات فرهنگي امپرياليستي را شكل ميدهند، مورد توجه قرار ميگيرد.
"يوهان گالتونگ" معتقد است كه امپرياليسم ارتباطي به امپرياليسم فرهنگي ميانجامد.
فضاي سايبر (Cyberspase)
"سايبرنتيك" توسط رياضيداني به نام نوربرت وينر Norbert Wiener در كتابي با عنوان "سايبرنتيك و كنترل در ارتباط بين حيوان و ماشين" در سال 1948 بكار برده شده است.
سايبرنتيك علم مطالعه و كنترل مكانيزم ها در سيستمهاي انساني، ماشيني (و كامپيوتر ها) است.
فضاي سايبر در معنا به مجموعه هايي از ارتباطات دروني انسانها از طريق كامپيوتر و مسائل مخابراتي بدون در نظر گرفتن جغرافياي فيزيكي گفته مي شود.
يك سيستم آنلاين نمونه اي از فضاي سايبر است كه كاربران آن ميتوانند از طريق ايميل با يكديگر ارتباط بر قراركنند. بر خلاف فضاي واقعي، در فضاي سايبر نياز به جابجاييهاي فيزيكي نيست و كليه اعمال فقط از طريق فشردن كليدها ياحركات ماوس صورت ميگيرد.
ويژگي هاي فضاي سايبر
حضور فراتر از شبكة جهاني وب، يا حتي اينترنت است و از انواع ابزارها و امكانات رايانه اي و مخابراتي استفاده مي شود.
با تك تك مخاطبان ارتباط دوسويه و تعاملي برقرار مي شود.
به محتوا بيش از ساير موارد اهميت داده مي شود. چرا كه سايبر "اطلاعات محور" است.
در هر كجا قابل دسترس هستيد.
ابزارهاي نوين رسانه اي
· تلويزيونهاي ماهواره اي / ديجيتالي
· ديسک فشرده موسيقي/تصوير / فيلم/نرم افزار
· بازيها ي الکترونيکي :خانگي/ باشگاهي
· اينترنت:وب/ چت/ گروهها/تجارت/نشر/سرگرمي
· بازي هاي رايانه اي مانند:
· طوفان صحرا(Desert storm)
· بازگشت به قلعه ولفنشتاين
· (Return to castle wolfenstein)
· ارتش آمريكا (America army)
· يا (Iran assault)(حمله به تأسيسات هسته اي ايران)
· بازي كننده درجبهه خودي بعنوان يك سرباز آمريكايي او را در موضع دفاع از منافع آمريكا قرار داده وبا مفهوم سازي، تصورات ويژه اي را در مورد دشمن القاء نمايند.
· در برخي از اين بازيها چهره پوشيده نيروهاي دشمن كه گاها با چفيه هاي عربي پوشيده است ، مفاهيم معني داري را در پس كلمه تروريست القاء مي كنند. وقتي كشتن اين سربازان مجازي تنها راه ارتقاء به سطوح بالاتر بازيهاست؛
· نتيجه: اسلام = تروريست
اينترنت
اينترنت پديده جديد دنياي ارتباطات است كه علاوه بر مزاياي آن، با خود ابزار گوناگون براي ارتباط ،تعامل و تبادل فرهنگي و يا تهاجم و سيطره فرهنگي بهمراه آورده است.
سايتهاي خبري، وبلاگهاي خبري و تحليلي، گروههاي اينترنتي، فضاهاي گفتگوي مجازي(چت رومها) و حلقه هاي آشنايان همچون اوركات و ياهو 360درجه و مانند اينها هر كدام فضايي مجازي را ايجاد مي كنند كه در آن تبادل اخبار و اطلاعات صورت مي گيرد.
امپرياليسم فرهنگي و اينترنت
غالب ترافيک جهاني اينترنت به زبان انگليسي است و اينها همه دليل معرفي اينترنت به عنوان جديدترين وشومترين عامل (Sinister fact ) امپرياليسم سايبر بوده است.
همچنين اکثر هاست ها و وبسايتهاي جهان در آمريکا و به زبان انگليسي هستند. بيشتر نرمافزارها و اکثر موتورهاي جستجوگر نيز انگليسي زباناند. همه اينها را آمريکا با سلطه فرهنگي خود بر اينترنت بدست آورده است.
مطالعات موردي
1-کره جنوبي
سانگ هاي لي دختر 26 ساله کرهاي- آمريکايي
2-فرانسه
فرانسه، اينترنت را آخرين و زيانبارترين شکل امپرياليسم فرهنگي آمريکا مدار ميداند
امپرياليسم سايبر Cyber Imperialism
- عنوان امپرياليسم رسانه اي همراه
- امپرياليسم مجازي
- رسانههاي ديجيتالي، آنها را با استفاده از امواج راديو و تلويزيون به اتاقنشيمن، اتاق خواب، حمام و نيز رستوران و اتومبيل مورد علاقهتان ارسال ميكنند.
- اينترنت فرصت مناسبي را براي کشورهاي توسعه يافته (خصوصا آمريکا) فراهم کرده است که فرهنگ کشورهاي جهان سوم را تسخير کنند.
- نگرانيها آنجا عميقتر ميشود كه آمريكا اصرار بر مديريت و مالكيت اينترنت دارد. چرا كه با هرگونه تغييري كه در آن نقش اصلي نداشته باشد مخالفت ميورزد.
حاكميت اينترنت و چگونگي اداره آن
آمريكا در زمينه نحوه مديريت اينترنت به صراحت گفته از شکل گيري گروهي تحت نظر سازمان ملل براي کنترل و مديريت اينترنت جلوگيري خواهند کرد.
شكاف ديجيتال
- بحث حاکميت اينترنت براي عده اي هم از زاويه اي ديگر مي تواند مطرح باشد: ترميم شكاف ديجيتال
- نابرابراي در دسترسي به اطلاعات در اثر توزيع نابرابر تكنولوژيهاي ارتباطي و اطلاعاتي را شكاف ديجيتال گويند.
- واقعيت آن است كه شكاف بين طبقاتي كه به فضاي مجازي متصلاند، با آنها كه هيچ رابطهاي با اين فضا ندارند، بسيار عميقتر از حد تصور است.
- فاصله بين كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه در بزرگراههاي اطلاعاتي بسيار است. بيشتر كشورهاي جهان سومي هنوز در دوره رسانههاي اوليه (روزنامه) و توسعه راديو تلويزيون بسر ميبرند و مشغول تكميل زير بناهاي مخابراتي خود هستند.
نتيجه گيري
- كاركرد امپرياليسم ،عطش اطلاعاتي مخاطبان خود در كشورهايي كه از ضعف اطلاعرساني رنج ميبرند سودبرده و براي او مشخص ميكند كه به چه چيز فكر كند؟ از چه واقعهيي اطلاع داشته باشد؟ چه چيز بپوشد و بخورد و چگونه رفتار كند.
- در امپرياليسم سايبر سخن از اينترنت و جامعه اطلاعاتي است.
- سخن از جهاني-ملي شدن
- و هويت و مليت در اينترنت
- ما نياز داريم كه شكل جديد امپرياليسم را بشناسيم. امپرياليسم سايبر هنوز موارد مبهم و نامشخص بسياري دارد.
- چه بخواهيم و چه نخواهيم امپرياليسم هميشه وجود داشته و وجود خواهد داشت. خيلي هوشيارانه بايد از قابليتهاي فضاي مجازي استفاده كرد.
- از طرفي ديگر، وجود امپرياليسم به اشكالات و نقاط ضعف خود كشورهاي جهان سوم و عدم توانايي مقابله آنها با كشورهاي استمعارگر بازميگردد. در كنار تمام اين خطرات، نقاط اميدواري هم ديده ميشود. در كنار اصطلاح امپرياليسم سايبر، اصطلاح "سايبراميد CyberHope" نيز وجود دارد. به شرطي كه به تمام كشورهاي فقير و توسعه نيافته كمك (صادقانه) شود.
- برنامههاي نرمافزارانه (فرهنگ سازی استفاده از اينترنت، گوشزد نمودن خطرهاي اينترنت به كاربران و …) در كنار اقدامات سختافزارانه (ترميم شكاف ديجيتال، توجه به زير ساختهاي اطلاعات و ارتباطات، تامين منابع مالي مربوط به آنها، تسهيل تهيه تجهيزات فني اطلاعاتي و ارتباطي و …) ضروري به نظر ميرسد.
سلطه پنهان، رسانه هاي غرب؛ گرانيگاه سياست هاي امپرياليستي - روزنامه همشهري 1/12/84
جهانيشدن دنياي اطلاعات، فصلنامه علوم اطلاعرساني - دوره 20شماره سوم و چهارم
جنگ رسانه ها ، عبدالاحد بهارلو نژاد - شبكه خبر دانشجو
عوام فريبي رسانه اي در خدمت امپرياليسم رسانه اي، سائول لاندائو
امپرياليسم فرهنگي در اينترنت، سئونگ چئول کيم، مترجم : نادر جعفري
امپرياليسم سايبر؟! ، نويسنده:عليرضا خسروي - هفته نامه جام هفته ، شماره 283
امپرياليسم خبري و ابزارهاي سلطه بر افكار عمومي جهان، دكتر علي گرانمايهپور – نشريه فصل نو
مفاهيم: سايبراسپيس، هلن صديق بناي. مركز مطالعات و تحقيقات رسانهاي روزنامه همشهري
|
