|
ماهيت ماهواره هاي پخش مستقيم Direct Broadcast satellite كه اختصارا به آن DBS اطلاق می شود اين است كه برنامه ها از طريق ماهواره پخش مستقیم شود و شهروندان با استفاده از ريسيور آنها را دريافت نمايند .رفتار دولت هاى پرتاب كننده ماهواره ها به دليل عدم اعتراض دول ديگر موجب به وجود آمدن قاعده جديدى در حقوق بين الملل شده است كه بر اساس آن، مى توان گفت: دولت ها حق دارند ماهواره هاى خود را به فضاى قلمرو دولت هاى ديگر بفرستند و بدين روى، قواعد حقوقى فضا با قواعد حريم هوايى دولت ها فرق دارد.
فعاليت هاى پخش مستقيم برنامه هاى تلويزيونى در سطح بين المللى با استفاده از ماهواره، بايد مطابق با حقوق بين الملل، از جمله منشور سازمان ملل متحد، حقوق بشر و... باشد. در این قوانین به این موارد تاکید شده است: فضاى باز براى بهره بردارى و استفاده كليه دول آزاد است... اكتشاف و استفاده از فضا بايد با توجه به منافع همه دولت ها صورت گيرد... و كار آن ها مطابق با قواعد حقوق بين الملل باشد.
دکتر محسنیان راد نحوه برخورد کشورهای آسیایی با پخش مستقيم ماهواره ای را به شش گروه تقسيم كرده است:
- كشورهايي كه ماهواره را مجاز دانستند و حتي تسهيلاتي را براي مردم فراهم كردند؛ مانند سنگاپور، هنگكنگ، اسرائيل و كويت.
- كشورهايي كه مانع حقوقي به وجود نياوردند اما، همزمان با وضع ماليات و عوارض براي نصب بشقابهاي ماهوارهاي، به اقدامهاي رقابتي نيز دست زدند؛ مانند پاكستان.
- كشورهايي كه ماهواره را مجاز دانستند اما به جستجو و اعمال برنامههاي رقابتي دست زدند؛ مانند هند، اندونزي، كره جنوبي و سريلانكا.
- كشورهايي كه ممنوعيتهاي قانوني ايجاد كردند اما به راهحلهاي رقابتي نيز دست زدند؛ مانند عربستان، بحرين، قطر، امارات متحده عربي و مالزي.
- كشورهايي كه با پشتوانة امكانات غني نرمافزاري و سختافزاري خود ممنوعيتهاي قانوني ايجاد كردند؛ مانند ژاپن.
- كشورهايي كه تا چندین سال هنوز تصميم رسمي و قانوني مشخصي را اعلام نكرده بودند و، در نتيجه، اقدام اساسي براي رقابت نيز نداشتند. مانند ایران
در آن زمان شايد تنها كشور سردرگمي كه به تدوين قانون اقدام نكرد و تمهيدات خاصي در برخورد با اين پديده حاضر نداشت، ايران بود يعني به جاي ارائه راهكار براي نحوه صحيح برخورد با اين پديده، به پاك كردن صورت مسأله اقدام شد.
اصطلاح تهاجم فرهنگي در چنين شرايطي وارد ادبيات رسانه اي ما شد و يك نفي كلي نسبت به اين موضوع به وجود آمد.
نتیجه کلام اینکه:
طي سالهای آينده به طور قطع پخش مسقیم تلویزیونی توسط ماهواره نياز به تجهيزات قابل كنترل نداشته و از كنترل دولتها خارج مي شود. همچنين پیش بینی شده مشكل زبان نيز به کمک تکنولوژی حل شود.
در چنين فضايي كشورها چگونه خواهند توانست دربرابر امواج ماهواره مقاومت كنند؟ در آن وضعيت اگر كشوري بخواهد به گونه اي عمل كند كه با بايكوت خبري روبرو نشود. بايد واقعيات موجود را پذيرفته و با آينده نگري هاي صحيح كوشش كند، تعاملي افقي ميان دولتمردان و انديشمندان خود به وجود آورد.
تجربه كشورهاي آسيايي نشان ميدهد بسياري از اين كشورها، چه آنها كه سياست ممنوعيت را اعلام داشتهاند چه سياست آزادي را پيشه كردهاند، در اصل به عنوان محوريترين جزء سياست خود یعنی بهرهوري مناسب از "محتوا" و كانالهاي مطلوب را مدنظر داشته اند.
|
