وبلاگ روابط عمومی

کتاب "مطالعات انتقادی در ارتباطات" اثر آقای دکتر سید محمد دادگران به زودی منتشر خواهد شد.

خانم سمیرا سجادی از وبلاگنویسان و کارشناسان ارتباطات در نظری در حاشیه مطلب "دانشگاه هاي ارتباطات ايران پيرو كدام مكتب ارتباطي هستند؟ " که تقسیم بندی ای شده بود بر مکاتب و مطالعات ارتباطی و انتقادی ارتباطات در دانشگاه های ارتباطاتی کشور سوال کردند پس دانشگاه آزاد چطور؟

این سوال مرا واداشت تا در روز سه شنبه ای که گذشت همزمان با آخرین امتحان دوره کارشناسی ارشد این سوال را با آقای دکتر دادگران استاد درس "مطالعات انتقادی در ارتباطات" مطرح کنم.

قبل از خواندن مطلب زیر یادآوری کنم، کتاب "مطالعات انتقادی در ارتباطات" اثر آقای دکتر سید محمد دادگران به زودی منتشر خواهد شد. این خلاصه و حاصل گفتگوی من با ایشان است که در ادامه می آورم:

" مطالعات انقادی در دانشگاه آزد اسلامی (واحد تهران مرکزی) ترکیبی و تلفیقی از مکاتب مختلف است ولی اساس مبنا و شروع آن با مکتب فرانکفورت است و نقطه پایانی آن به مکتب فرهنگی بیرمنگام ختم می شود. همچنین تاکید مباحث بیشتر نظریه پردازان فرانسوی بوده است تا کشورهای دیگر از جمله: لویی آلتوسر، نیکلا پولانزاس، ادگار مورن، ژان بودریار. اگرچه نگاهی هم به نظرات آنتونیو گرامشی داشته است. "

البته به گفته دکتر دادگران تا چند سال گذشته در واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی این روند وجود داشت. اما از زمانی که این درس در مقطع دکترای ارتباطات تدریس می شود را ایشان اطلاعی نداشتند.

همچنین دکتر دادگران از راه اندازی رشته مدیریت رسانه در دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی در ترم های آینده خبر  دادند و همچنین با توجه به نبود رشته "مطالعات فرهنگی" در این دانشگاه گفتند: باید به فکر راه اندازی رشته مطالعات فرهنگی در دانشگاه آزاد اسلامی باشیم.

مطالب مرتبط:
درباره دکتر دادگران بیشتر بدانید
 "دانشگاه هاي ارتباطات ايران پيرو كدام مكتب ارتباطي هستند؟ "

دكتر ابراهيم فياض استاد فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق، دانشكده هاي ارتباطات كشور را از لحاظ مكاتب و مطالعات انتفادي  رايج در زمينه فرهنگ و ارتباطات به سه دسته تقسيم كرده است. هرچند اين تقسيم بندي كاملي نيست اما نكته هايي دارد كه جالب است اينكه دانشگاه تهران، كه وجه قالبش مكتب بيرمنگام و فرانكفورت مي‌باشند و يا اينكه دانشگاه علامه طباطبايي، نگاه‌شان در اين حوزه مانند فرانسه‌ است. اگرچه اين مطلب مربوط به بهمن 84 است و كمي قديمي است ولي خواندنش را به دوستداران مباحث مطالعات انتقادي ارتباطات توصيه مي كنم. لذا بخشي از گفتگويي كه با ايشان انجام شده، در زير مي آورم.

فرهنگ و ارتباطات نه ارتباطات و فرهنگ. اين‌ها دو مقوله است . ما الآن سه حوزه‌ي جغرافيايي در ايران داريم كه در حال كارند.

۱- دانشگاه علامه طباطبايي: نگاه‌شان در اين حوزه مانند فرانسه‌ است. فرانسه كلاً از نگاه چپ و سوسياليسم كه از كليسا در مي‌آيد به ارتباطات نگاه مي‌كند و فرانسه كاتوليسم است و از درونش سوسياليسم درآمد و اين سوسياليسم هميشه چپ است مخصوصاً نسبت به دين.

 روشنفكري يعني فرانسه. آلمان روشنفكر ندارد مگر تابع فرانسه باشد. انگليس و آمريكا روشنفكر ندارند مگر اينكه بخواهند فرانسوي فكر كنند. در رسانه روي روزنامه مستقر مي شوند يعني ارتباطات فرانسه يعني روزنامه‌نگاري.

در حوزه‌هاي ديگر خيلي كم كار مي‌كنند چون ارتباطاتشان روشنفكري است به همين دليل ژورناليسم وجه حاكم بر ارتباطات علامه است كه تحليل محتوا و تحليل گفتمان از آنجاست. پشت قصه‌ي مطبوعات و ژورناليسم در ايران ، روشنفكري است. الآن روزنامه‌ي خيلي حرفه‌اي غير چپ غالباً نداريم.

 به همين دليل وقتي دوم‌خردادي‌ها كه چپ مي‌زنند سر كار مي‌آيند رسانه‌ي ژورنال ‌ها به ميدان مي‌آيد. تلويزيون و صدا و سيما را مي‌كوبند چون مظهر ضد ‌روشنفكري است. در فرانسه هم همين است؛تلويزيون فرهنگ عاميانه است.

۲- دانشگاه تهران:  كه وجه قالبش مكتب بيرمنگام و فرانكفورت مي‌باشند . علتش هم اين است كه همه‌ي تحصيل‌كرده‌هاي آنجا بلا‌استثنا جامعه‌شناس‌اند . از جامعه‌شناسي وارد ارتباطات شده‌اند، به همين دليل چپ مي‌زنند اما چپ روشنفكري آنگلوساكسوني . بيرمنگام و فرانكفورت تغذيه‌ي فكري مي‌شود .

 اين‌ها روي ارتباطات و فرهنگ بحث مي‌كنند يعني تأثير ارتباطات روي فرهنگ . عمدتاً محور آن‌ها تلويزيون و اينترنت است ، به همين دليل به شدت ارتباطي و ارتباط‌زده هستند .

به شدت تابع رسانه‌هاي جديد تلويزيون ، ماهواره و اينترنت (بصري) هستند. ديدگاه نقدي شان يا بيرمنگامي هستند ويا فرانكفورتي‌.

۳- دانشگاه امام صادق(ع): كه قرار است در اينجا بر اساس فرهنگ، ارتباطات را نقد كنيم نه بر اساس ارتباطات، فرهنگ رانقد كنيم.

مطالب مرتبط:

دکتر دادگران از مکاتب و مطالعات انتقادی در دانشگاه آزاد می گوید

لیبراسیون گفتگوئی با جامعه شناس و فیلسوف فرانسوی ادگار مورن (Edgar Morin) انجام داده در خصوص اصطلاح "سیاست تمدن" که او از دهه هشتاد در نوشته هایش به کار گرفته است. چالب اینکه سارکوزی رییس جمهور فرانسه در موارد متعددی از او و این اصطلاح نام می برد.  اما این گفتگو:

"سیاست تمدن" چیست؟ ادگار مورن در پاسخ می گوید که من خواسته ام با اصطلاح "سیاست تمدن" توضیح دهم که تمدن اروپائی برخی جنبه های مثبت مثل دموکراسی، حقوق بشر، فردگرایی و پیشرفت علمی و فنی به بار آورده، اما جنبه های منفی بسیار پر اهمیتی نیز به همراه داشته است.

 از جمله آن که فردگرایی که برای هر کس مسئولیت های فردی می آورد همراه است با ویران شدن همبستگی های انسانی. مثلاً در قدیم در شهر های بزرگ وقتی کسی در کوچه ای به زمین می افتاد دیگران به یاری وی می شتافتند اما مردم حالا می گویند این کار پلیس یا ماًموران امداد است. نوعی تنزل و انحطاط مسئولیت بوجود آمده است...

درباره ادگار مورن